تاریخچه پزشکی:

پزشكي هسته اي شاخه اي از علم پزشكي است كه در آن از مواد راديو اكتيو جهت تشخيص و درمان بيماريها استفاده مي شود. روشهاي تشخيصي در مورد اعضاء مختلف بدن مانند استخوانها، مغز، كليه، ريه، قلب، دستگاه گوارش و دستگاه ادراري كاربرد دارند. روش كار به اين صورت است كه ابتدا راديو دارو مخصوص هر عضو با ماده راديو اكتيو نشاندار مي شود و به بيمار تزريق مي شود و در عضو مورد نظر تجمع مي يابد سپس با استفاده از دستگاه گاما كمرا تصوير برداري از عضو مورد نظر صورت مي گيرد. بر خلاف روشهاي راديولوژي كه عموماٌ اطلاعاتي در مورد ساختمان اعضا بدن ارائه مي كنند، روشهاي پزشكي هسته اي عموما اطلاعاتي در مورد عملكرد اعضاي مختلف بدن را بدست مي آورند.

دانشگاه جديد شيراز که پس از جنگ جهاني دوم تاسيس شد، به سرعت گام هاي بلندي را در راه گسترش پزشکي هسته اي برداشت طوري که آقاي رسول برکت متخصص بيماري هاي غدد از آمريکا اولين آزمايش تيروئيد را با مواد راديواکتيو با فاصله کوتاهي پس از کاربرد جهاني آن در بيمارستان تازه تاسيس نمازي اين شهر به انجام رسانيد. هم زمان اقدامات مشابهي نيز در تهران توسط دکتر نظام مافي صورت پذيرفت و اولين مرکز پزشکي هسته اي در تهران در سطح استانداردهاي پيشرفته جهان آغاز بکار کرد. با پيشرفت دانش پزشکي هسته اي و تنوع راديو داروها و همچنين گسترش شيوه‌ هاي تصويرسازي آناتوميک و فيزيولوژيک در پزشکي هسته اي نياز به توجه ويژه به اين شاخه از علم پزشکي احساس می شود، از این رو در دانشگاه علوم پزشکی شیراز نیز بخش پزشکي با امکاناتي پيشرفته و نیروهای متخصص به فعالیت می‌پردازد. برخی از خدمات ارائه شده در این بخش و كاربرد آنها عبارتند از :

 1- آنكولوژی

·         كمك به staging تومورها

·         تشخیص عود تومورها

·         ارزیابی پاسخ تومورها به درمان

·         افتراق بافت زنده تومورال از بافت نكروتیك / فیبروتیك

·         كمك به تشخیص ماهیت برخی از تومورها ( خوش خیم / بدخیم/ نوروآندوكرین)

·         برای بررسی متاستازها استخوانی و برای ارزیابی تومورهایی مانند كانسر برست، پروسنات، ریه، تومورهای نوروآندوكرین، تومور مغزی، و تومور بافت نرم و استخوان با استفاده از پرتو داروهایی مانند : Tc-MDP ، گالیوم، تالیوم، Tc-MIBI ، اكتروتاید، DMSAقلیایی

·         كشف غده پیشاهنگ ( sentinal node) در كانشر برست و ملانوم برای تشخیص متاستاز لنفاوی

·         افتراق همانؤبوم ار متاستاز كبدی

·         درمان متاستازهای دردناك استخوانی

 2- سیستم اسكلتی

·         استئومیلیت

·         شكستگی استرس و مخفی

·         متاستازهای استخوانی

·         بررسی درد استخوان بدون علت مشخص

·         بررسی مفصل TMJ برای بررسی علت درد و با انحراف فك

  ·             SPECT (توموگرافی كامپیوتری) برای ارزیابی ضایعات در استخوان های پیچیده مانند مهره ها ، مچ ها و درد استئوئید استئوما

·         رادیوسینوكتومی مدیكال برای درمان آرتریت روماتویئد و آرتریت هموفیلی

·         نكروز آواسكولار

·         عوارض پروتزها شامل عفونت

·         پلی آرتریت ها

·         تعدد ضایعات استخوانی

 3- سیستم ادراری تناسلی

·         بررسی فونكسیون كلیه با Tc-DTPA برای

·         افتراق هیدرونفروز ار اوروپاتی انسدادی و بررسی هیدرونفروز نوزادی

·         تشخیص هیپرتانسون رنوواسكولار

·         بررسی عوارض كلیه پیوندی

·         ارزیابی كلیه در موارد آلرژی به كنتراست

·         بررسی پارانشیم كلیه با Tc-MDMSA برای تشخیص

·         پیلونفریت حاد و اسكار حاصله

·         اختلالات مادرزادی كلیه

·         پسود تومورها

·         ترومای كلیه

·         اسكن اسكروتال برای افتراق تورسیون از اپیدیدیمیت

·         سیستوگرافی رادیوایزوتوپیك برای تشخیص رفلاكس و پیگیری درمان

 4- سیستم گوارشی

·         اسكن مجاری صفراوی

·         كلیه کیست حاد

·         آترری صفراوی

·         بیماریهای مزمن صفراوی

·         عوارض بعد از جراحی صفراوی

·         اسكن كبد- طحال

·         بیماریهای پارانشیمال كبدی مانند سیروز و هپاتیت

·         تومورهای كبدی، هیپرپلازی فوكال

·         سندرم بودكیاری

·         طحال فرعی و اسپلنوزیس

·         اسكن دیورتیكل مكل برای برسی مخاط معدی اكتوپیك

·         اسكن همانژویم كبدی برای افتراق همانژیوم از سایر تومورهای كبدی

·         اسكن خونریزی گوارشی تختانی و تخمین محل تقریبی آن

·         فونكسیون دستگاه گوارشی

·         تشخیص ربفلاكس مری و ارزیابی پاسخ به درمان

·         ترانزیت مری

·         تخلیه معده

·         درمان داخل شریانی تومورهای كبدی و تصویربرداری آن

 5- سیستم اعصاب مركزی

·         اسكن پرفیوژن مغز با SPECT

·         دمانس شامل آلزایمر و MCI

·         بیماریهای عروقی مغز مانند  TIA

·         عوارض نورولوژیك از حمله پس از تروماهای مغزی

·         تشنج

·         اسكن مغز با تكنسیم

·         بررسی مرگ مغزی

·         انسفالیت هرپسی

·         سیسترنوگرافی رادیوایزوتوپیك و اسكن شانت مغزی

·         بررسی نشت CSF

·         بررسی یاز بودن شانت

·         تشخیص هیدروسفالی  Communicating، و NPH

 6- اسكن قلب

·         تشخیص بیماریهای عروق كرونری (CAD)

·         تعیین پروگنوز در بیمار مبتلا به CAD

·         ارزیابی پاسخ به درمان

·         ارزیابی بیمار قبل از اعمال جراحی

·         ارزیابی بافت میوكارد زنده (Viable)

·         در كلیه موارد ذكر شده علاوه بر بررسی پرفیوژن قلب ، امكان تصویریرداری به روش gated برای تعیین EF، حركات دیواره ای و فونكسیون قلب وجود دارد.

 7- سیستم آندوكرین

·         اسكن تیروئید برای ارزیابی ندول تیروئید، افتراق تیروئیدیت از پركاری تیروئید، هیپرتیروئیدیسم نوزادی و تیروئید اكتوپیك

·         اسكن پاراتیروئید برای تشخیص ادنوم

·         تشخیص تومور نوروآندوكرین و بررسی متاستازهای آن

·         درمان پركاری تیروئید

 8- سایر موارد

·         اسكن مجاری اشكی برای تشخیص محل احتمالی انسداد مجاری اشكی

·         اسكن پرفیوژن ریه برای تشخیص و پیگیری آمبولی ریه، تشخیص شانت راست به چپ

·         بررسی عفونت بویژه در پروتر با اسكن گالیوم و Tc-UBI

·         تشخیص ساركوئیدوز و فعالیت آن لا اسكن گالیوم

 در این مركز امكان انجام اسكن با بیهوشی در بیمارانی كه قادر به همكاری نیستند از جمله كودكان وجود دارد. علاوه بر این برای رفاه حال بیماران امکان پخش کارتون به هنگام تصویربرداری برای کودکان نیز فراهم می باشد.

 

تاریخ آخرین بروزرسانی   :  1391-8-28 10:21        برو بالای صفحه نسخه قابل چاپ